Praca magisterska z zarządzania w ochronie zdrowia to jeden z trudniejszych projektów, jakie można trafić na studiach. Nie dlatego, że materiał jest niezrozumiały, ale dlatego, że łączy dwie różne logiki: medyczną i ekonomiczną. Szpital to nie firma, ale musi być zarządzany jak firma. NFZ kontraktuje świadczenia, ale nie działa jak normalny zamawiający. SPZOZ ma dług, ale nie może ogłosić upadłości. Te paradoksy to żyłka złota dla tematu magisterskiego, jeśli wiesz, jak je ugryźć.
Poniżej przeprowadzę cię przez cały proces: od wyboru tematu, przez metodologię, po strukturę rozdziałów i typowe błędy, które popełniają studenci zdrowia publicznego, zarządzania, SGH, UJ CM czy UMP.
Skąd wziąć temat, który promotor zaakceptuje
Promotor zaakceptuje temat, który da się zbadać empirycznie i który ma uzasadnienie w literaturze. To drugie kryterium wyklucza tematy zbyt ogólne („zarządzanie szpitalem w Polsce”) i zbyt wąskie („kontrola zakażeń szpitalnych na oddziale chirurgii jednego szpitala”).
Najlepsza trajektoria: znajdź problem wynikający z aktualnego prawa lub aktualnych danych, dodaj metodę, która ten problem operacjonalizuje.
Kilka tematów, które wychodzą z tego schematu:
-
Efektywność finansowa szpitali powiatowych w Polsce po 2020 roku – analiza metodą DEA (Data Envelopment Analysis). Dane do analizy są dostępne w rejestrze podmiotów leczniczych Ministerstwa Zdrowia oraz w sprawozdaniach finansowych SPZOZ publikowanych przez regionalne izby obrachunkowe.
-
Wpływ wdrożenia Jednorodnych Grup Pacjentów (JGP) na rentowność oddziału chirurgicznego – case study szpitala powiatowego. Tutaj potrzebujesz dostępu do danych kontraktowych jednej placówki, co oznacza, że musisz znać kogoś w szpitalu lub złożyć wniosek o udostępnienie danych.
-
Zarządzanie kolejkami do poradni specjalistycznej w warunkach kontraktu z NFZ. NFZ publikuje dane o czasie oczekiwania w Ogólnopolskim Systemie Ochrony Zdrowia (portal zip.nfz.gov.pl). To gotowy materiał do analizy wskaźnikowej.
-
Restrukturyzacja SPZOZ po wejściu w życie ustawy o modernizacji i poprawie efektywności szpitalnictwa z 2023 roku. Ustawa weszła w życie 31 marca 2024 roku, więc masz już pierwsze dane o tym, co się stało.
-
Outsourcing usług niemedycznych w szpitalu (pralnia, catering, ochrona) a wyniki finansowe – analiza porównawcza kilku podmiotów leczniczych. Raporty NIK z 2019 i 2022 roku zawierają gotowe dane do tego tematu.
-
Satysfakcja pacjentów jako wskaźnik jakości w akredytowanych placówkach CMJ – analiza metodą SERVQUAL.
Wybierz temat, przy którym dostaniesz dane. Bez danych nie napiszesz pracy empirycznej, a promotorzy na wydziałach zarządzania zdrowiem rzadko akceptują prace wyłącznie teoretyczne.
System ochrony zdrowia w Polsce – to musisz znać zanim zaczniesz pisać
Rozdział teoretyczny pracy z zarządzania w ochronie zdrowia musi pokazać, że rozumiesz kontekst instytucjonalny. Nie jest to miejsce na streszczenie Wikipedii. To miejsce, gdzie budujesz ramę pojęciową, na której opierasz swoje badania.
Modele finansowania i dlaczego mają znaczenie
Klasyczny podział Beveridge-Bismarck-out-of-pocket to punkt wyjścia, nie cel. Polska działa w modelu Bismarcka (ubezpieczenia społeczne), ale z elementami modelu Beveridge’a (powszechność finansowana z podatków przez dotacje budżetowe do NFZ). W 2024 roku składka zdrowotna wyniosła 9% podstawy dla przedsiębiorców, po zmianach Polskiego Ładu, co bezpośrednio wpłynęło na przychody NFZ.
W pracy magisterskiej nie opisujesz modeli dla samego opisu. Pokazujesz, jak model finansowania wpływa na konkretny problem badawczy. Jeśli badasz kolejki, piszesz o tym, jak ryczałt kontraktowy w modelu NFZ tworzy bodźce do limitowania świadczeń. Jeśli badasz efektywność szpitali, piszesz o tym, że system JGP (Jednorodne Grupy Pacjentów) premiuje krótszy czas hospitalizacji, co zmienia strukturę kosztów na oddziale.
Akty prawne, które musisz znać
Cztery dokumenty prawne przewijają się w niemal każdej pracy z tego obszaru:
- Konstytucja RP, art. 68 – gwarantuje obywatelom prawo do ochrony zdrowia. To fundament, na którym stoi cały system publiczny
- Ustawa o działalności leczniczej z 15 kwietnia 2011 roku (Dz.U. 2011 nr 112 poz. 654) – definiuje podmioty lecznicze, ich rodzaje i zasady funkcjonowania
- Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z 27 sierpnia 2004 roku (Dz.U. 2004 nr 210 poz. 2135) – to ustawa o NFZ, reguluje kontraktowanie
- Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty z 5 grudnia 1996 roku (Dz.U. 1997 nr 28 poz. 152) – jeśli dotykasz kwestii kadrowych
Jeśli piszesz o restrukturyzacji szpitali, dochodzi do tego ustawa o modernizacji i poprawie efektywności szpitalnictwa z 26 maja 2023 roku. Ustawa stworzyła Agencję Rozwoju Szpitali i wprowadza nadzór restrukturyzacyjny dla szpitali z ujemnym wynikiem finansowym. Kryterium negatywne to wskaźnik zadłużenia powyżej 0,9 przez dwa kolejne lata.
Podmioty lecznicze – SPZOZ, NZOZ, spółki kapitałowe
SPZOZ (samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej) to forma, którą zna każdy badający szpitale publiczne. Nie może ogłosić upadłości. Jego zobowiązania pokrywa organ tworzący (najczęściej powiat lub województwo). To kluczowa różnica wobec prywatnej spółki. Dla pracy magisterskiej: SPZOZ mają obowiązek publikowania sprawozdań finansowych, co daje ci dostęp do danych.
NZOZ (niepubliczny zakład opieki zdrowotnej) to stara forma prawna z ustawy z 1991 roku. Po 2011 roku zastąpiły je podmioty lecznicze niebędące SPZOZ. W praktyce to spółki z o.o., spółki akcyjne lub osoby fizyczne prowadzące działalność leczniczą.
Dla twojej pracy ważne jest, że różne formy prawne mają różne bodźce finansowe, różny dostęp do kontraktów NFZ i różne możliwości inwestycyjne. To naturalny punkt wyjścia do analizy porównawczej.
Metodologia – co wybrać i jak to uzasadnić
Dobry rozdział metodologiczny odpowiada na trzy pytania: jakie są pytania badawcze, jaką metodę wybrałem i dlaczego ta metoda odpowiada na te pytania.
Analiza wskaźnikowa finansowa
Najprostsza metoda do uchwycenia kondycji SPZOZ. Pracujesz na wskaźnikach z grup:
- Płynność: wskaźnik bieżącej płynności (current ratio), wskaźnik szybki (quick ratio). W szpitalach publicznych płynność często spada poniżej 1,0, co sygnalizuje problemy ze spłatą zobowiązań
- Rentowność: rentowność sprzedaży (ROS), rentowność aktywów (ROA). Ujemne wartości ROA to norma w dużej grupie SPZOZ, co samo w sobie jest przedmiotem badania
- Zadłużenie: wskaźnik ogólnego zadłużenia, wskaźnik długu do przychodów. Dane GUS z raportu „Ochrona zdrowia w Polsce 2023” pokazują, że łączne zobowiązania SPZOZ przekroczyły 17 mld zł
Dane do analizy bierzesz ze sprawozdań finansowych (bilans, rachunek wyników) z Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą prowadzonego przez MZ lub bezpośrednio z biuletynu informacji publicznej placówki.
DEA (Data Envelopment Analysis)
DEA to metoda nieparametryczna do oceny efektywności technicznej jednostek decyzyjnych (DMU – Decision Making Units). W kontekście szpitali: każdy szpital to jedna DMU, nakłady to personel i łóżka, wyniki to liczba hospitalizacji i procent łóżek zajętych.
DEA nie wymaga zakładania funkcji produkcji – to jej przewaga nad metodami parametrycznymi. Możesz porównywać szpitale, które mają różną strukturę (różna liczba oddziałów, różna specjalizacja), i nadal uzyskać porównywalny wynik efektywności w skali 0-1.
W Polsce DEA stosowali m.in. Kożuch i Kożuch (2015) do oceny szpitali województwa małopolskiego. Promotor zna tę metodę, jeśli pochodzi z wydziału zarządzania lub zdrowia publicznego. Jeśli nie zna, musisz to dokładnie opisać.
Dane do DEA: Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia (CSIOZ) publikuje dane o szpitalach w rocznych biuletynach statystycznych.
Badanie ankietowe i wywiad ekspercki
Jeśli badasz satysfakcję pacjentów lub zarządzanie zasobami ludzkimi, ankieta SERVQUAL to dobry wybór. Metoda mierzy rozbieżność między oczekiwaniami a percepcją w 5 wymiarach: namacalność, niezawodność, responsywność, pewność, empatia. Kwestionariusz ma 22 pary pytań w skali Likerta 1-7.
Wywiad ekspercki (semi-ustrukturyzowany lub ustrukturyzowany) sprawdza się przy badaniu procesów zarządczych, których nie widać w danych finansowych. Rozmawia się z dyrektorem szpitala, ordynatorami, pielęgniarkami oddziałowymi. 8-12 wywiadów to zazwyczaj wystarczające nasycenie tematyczne dla pracy magisterskiej.
Jeśli łączysz ankietę z wywiadem, masz triangulację metod – to silniejszy argument metodologiczny niż jedna metoda.
Analiza dokumentów
Każda praca z zarządzania zdrowiem powinna zawierać analizę dokumentów jako jedną z metod, nawet pomocniczo. Dokumenty w tym obszarze to:
- Kontrakty NFZ (nie dostaniesz ich bezpośrednio, ale sprawozdania z ich realizacji są dostępne przez BIP NFZ)
- Sprawozdania finansowe SPZOZ
- Raporty NIK dotyczące ochrony zdrowia (dostępne na nik.gov.pl, jest ich kilkadziesiąt z ostatnich 10 lat)
- Raporty OECD Health at a Glance (corocznie, dane porównawcze dla 38 krajów)
- Dane Eurostat z działu Health (baza eu27)
Analiza dokumentów nie jest metodą „na zapchanie rozdziału”. To metoda, która pozwala pokazać makrokontekst twoich wyników.
Opisz rodzaj tekstu, objętość i oczekiwany termin. Zakres, wycenę i zasady poprawek ustalimy przed zleceniem.
Narzędzia zarządzania, które trafiają do teorii
Rozdział teoretyczny często musi objąć nie tylko kontekst instytucjonalny, ale też narzędzia zarządzania zastosowane w ochronie zdrowia.
Balanced Scorecard w szpitalu
Kaplan i Norton zaproponowali BSC w 1992 roku jako narzędzie wielowymiarowej oceny wyników organizacji. Cztery perspektywy: finansowa, klienta, procesów wewnętrznych, uczenia się i rozwoju. W szpitalu perspektywa „klienta” to pacjent, a miary finansowe tracą na znaczeniu na rzecz wskaźników jakości i czasu oczekiwania.
Badania Khalila i in. (2020, BMC Health Services Research) pokazały, że BSC wdrożony w szpitalach jordańskich podniósł satysfakcję pacjentów o 18% w ciągu 2 lat. Podobne wyniki uzyskał Zelman w analizie szpitali amerykańskich (1999). Dla polskich warunków masz do dyspozycji kilka analiz z oddziałów szpitalnych, m.in. z Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego.
Zarządzanie jakością: ISO 9001 vs akredytacja CMJ
ISO 9001 to norma zarządzania jakością oparta na procesach. Certyfikacja jest dobrowolna, a audyt zewnętrzny przeprowadza jednostka notyfikowana (np. TUV, DNV). W szpitalach ISO 9001 stosuje się głównie do laboratoriów i procesów niemedycznych.
Akredytacja CMJ (Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia) to system dedykowany placówkom medycznym w Polsce. CMJ przeprowadza wizyty akredytacyjne według standardów opartych na Joint Commission International. Na koniec 2023 roku akredytację CMJ posiadało 173 szpitale w Polsce (dane z raportu rocznego CMJ).
Dla pracy magisterskiej istotne jest pytanie: czy akredytacja CMJ przekłada się na mierzalne wyniki kliniczne i satysfakcję pacjentów? To dobre pytanie badawcze, bo literatura nie daje jednoznacznej odpowiedzi.
Analiza SWOT i PESTEL
SWOT (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats) to narzędzie diagnostyczne. W pracy magisterskiej rzadko wystarcza samodzielnie, ale jest dobrym wstępem do głębszej analizy strategicznej. W szpitalu mocne strony to np. wykwalifikowany personel i kontrakt z NFZ na deficytowe świadczenia. Słabe strony to zazwyczaj dług i rotacja pielęgniarek.
PESTEL (Political, Economic, Social, Technological, Environmental, Legal) lepiej nadaje się do analizy makrootoczenia. Dla polskiego szpitala czynnik polityczny obejmuje zmiany w kontraktowaniu NFZ i reformy rządu. Ekonomiczny – inflację kosztów pracowniczych (braki kadrowe wynoszą wg danych MZ ponad 68 tys. pielęgniarek). Technologiczny – cyfryzację (program P1, e-recepta, e-skierowanie).
PESTEL w rozdziale teoretycznym nadaje się do opisu makrootoczenia badanej placówki lub grupy placówek. Nie zastępuje analizy empirycznej.
Farmakoekonomika i ocena technologii medycznych
Jeśli twoja praca dotyka efektywności kosztowej interwencji medycznych, wchodzisz w obszar farmakoekonomiki. Trzy podstawowe typy analiz:
- CEA (Cost-Effectiveness Analysis): koszt na jednostkę efektu zdrowotnego (np. koszt na rok życia uratowany, koszt na przypadek uniknięty). Wynik to ICER (Incremental Cost-Effectiveness Ratio).
- CUA (Cost-Utility Analysis): koszt na QALY (Quality-Adjusted Life Year). QALY to rok życia w pełnym zdrowiu. Analiza Markov pozwala modelować przejście między stanami zdrowia w czasie i liczyć oczekiwane QALY przy różnych strategiach leczenia
- CBA (Cost-Benefit Analysis): wszystkie efekty przeliczone na pieniądze. Najtrudniejsza do zastosowania w ochronie zdrowia, bo wymaga monetyzacji życia i zdrowia
AOTMiT (Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji) stosuje analizy CEA/CUA przy rekomendacjach dotyczących leków refundowanych. Próg gotowości do płacenia wynosi w Polsce 3-krotność PKB per capita na QALY (ok. 180 tys. zł na 2024 rok, zgodnie z wytycznymi AOTMiT z 2016 roku). To twarda granica, którą AOTMiT stosuje przy decyzjach refundacyjnych.
Dla pracy magisterskiej farmakoekonomika pojawia się jako rama pojęciowa wtedy, gdy badasz koszty i efekty konkretnej technologii medycznej lub porównujesz ścieżki terapeutyczne. Nie jest to obowiązkowy element każdej pracy z zarządzania zdrowiem.
Jak zbudować strukturę rozdziałów
Prace z zarządzania w ochronie zdrowia mają zazwyczaj od 4 do 6 rozdziałów, poza wstępem i zakończeniem. Poniżej propozycja struktury dla pracy empirycznej opartej na analizie szpitali.
Wstęp – problem badawczy, pytania badawcze (2-3 pytania główne), hipotezy (jeśli metodologia na to pozwala), cel pracy, zakres (geograficzny, czasowy, podmiotowy), układ pracy. Bez lania wody. Promotor czyta wstęp ostatni, mimo że jest pierwszy.
Rozdział 1: Ochrona zdrowia w Polsce – kontekst prawny i instytucjonalny – modele finansowania, akty prawne (ustawa o działalności leczniczej, ustawa o NFZ), podmioty lecznicze, rola NFZ i AOTMiT, dane makroekonomiczne (nakłady na ochronę zdrowia jako % PKB, dane OECD). Tutaj pokazujesz, że rozumiesz system.
Rozdział 2: Zarządzanie podmiotem leczniczym – koncepcje i narzędzia – tu wchodzą BSC, analiza SWOT/PESTEL, zarządzanie jakością (ISO 9001, CMJ), efektywność kosztowa. Dobierasz te narzędzia, które faktycznie stosujesz w badaniu empirycznym. Pisanie o Balanced Scorecard w teorii, żeby potem go nie użyć w badaniach, to błąd logiczny, który promotorzy wyłapują.
Rozdział 3: Metodologia badań własnych – cel badania, pytania badawcze, metody i techniki badawcze, sposób doboru próby, etapy badania, ograniczenia metodologiczne. Bądź szczery w ograniczeniach: jeśli próba jest niereprezentatywna, powiedz to i wyjaśnij, dlaczego mimo to wyniki mają wartość poznawczą.
Rozdział 4 (i ewentualnie 5): Wyniki badań – prezentacja wyników metodą, którą wybrałeś. Tabele, wykresy, macierze DEA, wyniki ankiet SERVQUAL. Nie interpretuj w tym rozdziale, tylko pokazuj.
Rozdział 5 (lub 6): Dyskusja i wnioski – interpretacja wyników na tle literatury, odpowiedź na pytania badawcze, weryfikacja hipotez, wnioski praktyczne dla zarządzających, ograniczenia badania, propozycje dalszych badań.
Zakończenie – synteza. Nie powtarzaj wyników zdanie po zdaniu. Powiedz, co twoja praca wnosi nowego do wiedzy o zarządzaniu w ochronie zdrowia.
Gdzie szukać danych
To pytanie słyszę od studentów zdrowia publicznego najczęściej. Dane są, tylko trzeba wiedzieć, gdzie patrzeć.
Dane ilościowe:
- Rejestr Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą (rpwdl.ezdrowie.gov.pl) – pełna lista podmiotów, forma prawna, profil
- Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia (csioz.gov.pl) – biuletyny statystyczne, dane o hospitalizacjach, łóżkach, personelu
- GUS, rocznik „Ochrona zdrowia w Polsce” – dane makro, nakłady, infrastruktura
- OECD Health at a Glance – dane porównawcze z 38 krajów, dostępne bezpłatnie na oecd.org
- Eurostat, dział Health (ec.europa.eu/eurostat) – harmonizowane dane dla UE
- Portal NFZ (nfz.gov.pl) – plany i sprawozdania finansowe NFZ, dane o kontraktowaniu, czas oczekiwania na zip.nfz.gov.pl
- Raporty NIK – nik.gov.pl, sekcja Kontrole. W ostatnich 5 latach NIK skontrolował m.in. funkcjonowanie POZ, efektywność szpitali powiatowych i zarządzanie kolejkami
Dane jakościowe:
- Strony BIP jednostek leczniczych – protokoły z posiedzeń rad społecznych, sprawozdania z działalności
- Dokumenty strategiczne województw (strategie zdrowia publicznego, regionalne mapy potrzeb zdrowotnych).
- Raporty Centrum Monitorowania Jakości (cmj.org.pl).
Pamiętaj: dane sprzed 2020 roku i po 2020 roku są nieporównywalne bez uwzględnienia pandemii COVID-19. Jeśli budujesz serię czasową, musisz omówić ten przełom.
Typowe błędy i jak ich uniknąć
Kilka rzeczy, które widzę w pracach z zarządzania zdrowiem regularnie.
Opisywanie systemu bez pytania badawczego. Trzy rozdziały o tym, jak działa NFZ, bez jednego pytania: „a co ja właściwie chcę zbadać?”. Każdy akapit teorii powinien mieć uzasadnienie w problemie badawczym.
Dane z jednego roku jako „analiza”. Jeśli weźmiesz wskaźniki finansowe z 2022 roku i to jest całe badanie empiryczne, promotor zapyta: „dlaczego akurat 2022?”. Analiza porównawcza (minimum 3 lata, najlepiej 5-7 lat) jest mocniejsza metodologicznie.
Hipotezy sformułowane po zebraniu danych. Widać to po tym, że hipotezy brzmią jak parafrazowane wyniki. Hipotezy formułujesz przed badaniem, na podstawie literatury. Inaczej to nie jest weryfikacja hipotez, tylko stwierdzenie faktów.
Brak definicji operacyjnych. Piszesz o „efektywności szpitala” bez definicji, czym efektywność jest. Ekonomiczna? Techniczna? Alokacyjna? Każde z tych pojęć mierzy się inaczej. Zdefiniuj na początku rozdziału empirycznego.
Ignorowanie ograniczeń metodologicznych. Jeśli twoja próba to 3 szpitale, nie możesz generalizować wyników na wszystkie polskie SPZOZ. Powiedz to wprost w rozdziale metodologicznym. Promotorzy doceniają rzetelność, nie kamuflowanie słabości.
Kilka słów o recenzji pracy magisterskiej
Recenzent z wydziału zdrowia publicznego ocenia przede wszystkim poprawność merytoryczną (czy dane o systemie są aktualne i dokładne), metodologiczną (czy metoda odpowiada pytaniom) i formalną (cytowania, struktura). Recenzent z wydziału zarządzania ocenia logikę argumentacji i zastosowanie narzędzi zarządzania.
Jeśli promotor pochodzi z jednej dyscypliny, a recenzent z drugiej (co zdarza się na interdyscyplinarnych kierunkach zdrowia publicznego), przygotuj się na pytania z obu stron. Znaj swoje dane liczbowe: jakie były wartości wskaźników w twoim badaniu, na jakim poziomie istotności odrzuciłeś hipotezę, ile podmiotów weszło do próby i dlaczego wybrałeś akurat te.
Praca z zarządzania w ochronie zdrowia to materiał, który naprawdę się przydaje po dyplomie – czy pracujesz w szpitalu, NFZ, Agencji Oceny Technologii Medycznych, czy samorządzie odpowiadającym za sieć szpitali. Warto ją zrobić porządnie.
Potrzebujesz pomocy przy pisaniu lub korekcie pracy magisterskiej z zarządzania w ochronie zdrowia? Sprawdź, co oferuje dobrzenapisane.pl w zakresie korekty prac naukowych i redakcji prac magisterskich. Napisz do mnie – umówimy się na bezpłatną próbkę.
FAQ
Ile stron powinna mieć praca magisterska z zarządzania w ochronie zdrowia?
Zazwyczaj od 80 do 120 stron bez załączników. Uczelnie medyczne (UJ CM, UMP, WUM) i wydziały zdrowia publicznego mogą mieć własne regulaminy – sprawdź przed pisaniem, bo różnice bywają duże.
Czy mogę napisać pracę wyłącznie na danych publicznych bez dostępu do placówki?
Tak. Dane z GUS, CSIOZ, portalu NFZ i rejestrów MZ wystarczą do analizy wskaźnikowej lub DEA na próbie kilkudziesięciu szpitali. Nie masz wtedy jednak danych jakościowych, co może być słabością przy pytaniach o procesy zarządcze.
Czy analiza DEA jest trudna do wykonania technicznie?
Nie jest trywialna, ale narzędzia są dostępne: DEAP 2.1 (bezpłatny, od Timme’a i Coelliego), R (pakiet Benchmarking lub rDEA), Python (PyDEA). Wymaga czasu na naukę, ale dla studenta zarządzania lub zdrowia publicznego jest to osiągalne w kilku tygodniach.
Jakie oprogramowanie wybrać do analizy danych w pracy o szpitalach?
Excel do wstępnej obróbki i prostych wskaźników. SPSS lub R do analiz statystycznych (ankiety SERVQUAL). DEAP lub R do DEA. Nie ma jednej dobrej odpowiedzi – ważne, żebyś umiał wyjaśnić, dlaczego wybrałeś dane narzędzie.
Czy promotor może odrzucić temat o restrukturyzacji szpitali z 2023 roku, bo jest za nowy?
Może, ale rzadko to robi. Nowe przepisy to aktualna i interesująca podstawa do badań. Ryzyko jest inne: danych może być mało, bo ustawa weszła w życie w 2024 roku i placówki dopiero wdrażają zmiany. Zaplanuj, jakie dane możesz zebrać w dostępnym czasie.
