Cytowanie rozdziału z książki zbiorowej (edited book) to jeden z najczęściej błędnie zapisywanych typów źródeł w pracach naukowych. Studenci regularnie wpisują do bibliografii tylko tytuł całej książki, pomijają redaktora albo zapominają o zakresie stron rozdziału, a każde z tych pominięć obniża ocenę za aparat naukowy. Ten artykuł pokazuje, jak zrobić to poprawnie według normy APA 7.
Czym różni się cytowanie rozdziału od cytowania całej książki
Kiedy cytujesz całą monografię jednego autora, w bibliografii podajesz: autora, rok, tytuł, wydawnictwo. Kiedy korzystasz z jednego rozdziału w pracy zbiorowej (pod redakcją), zapis musi zawierać dwie warstwy:
- Autora rozdziału, osoba, która napisała konkretny tekst
- Redaktora tomu, osoba (lub osoby), która zebrała i zredagowała całą książkę
Ta różnica wynika z zasady identyfikowalności: czytelnik musi móc dotrzeć dokładnie do tego fragmentu, który cytujesz, a nie do całej 600-stronicowej antologii.
W cytowaniu wewnątrztekstowym (in-text citation) podajesz autora rozdziału, nie redaktora tomu, to błąd numer jeden w pracach z psychologii i socjologii.
Ogólny format cytowania rozdziału z książki zbiorowej, APA 7
Format w bibliografii (References)
Autor_rozdziału, I. I. (rok). Tytuł rozdziału. W I. I. Redaktor (Red.), Tytuł książki (s. XX-XX). Wydawnictwo. https://doi.org/XXXXX
Dla angielskojęzycznych źródeł skrót redaktora to Ed. (jeden redaktor) lub Eds. (kilku). W polskich pracach stosuje się Red. lub (red.), sprawdź wymogi swojej uczelni, bo standardy bywają mieszane.
Format cytowania w tekście
(Autor_rozdziału, rok, s. XX)
Przykład: Teoria przywiązania Bowlby’ego wyewoluowała w kierunku modeli neurobiologicznych (Fonagy, 2001, s. 43).
Schemat krok po kroku, jak zbudować wpis bibliograficzny
Krok 1. Ustal autora/autorów rozdziału (strona tytułowa rozdziału lub spis treści).
Krok 2. Zapisz rok wydania (rok w nawiasie okrągłym, kropka po nawiasie).
Krok 3. Podaj tytuł rozdziału, bez cudzysłowów, bez kursywy, zdanie rozpoczyna się wielką literą, reszta małymi (chyba że nazwy własne).
Krok 4. Wpisz „W” (lub „In” dla angielskiego), spacja, inicjał i nazwisko redaktora, skrót roli w nawiasie: (Red.) lub (Ed.).
Krok 5. Podaj tytuł książki, kursywą, zdanie zaczyna wielką literą.
Krok 6. W nawiasie, zakres stron rozdziału: (s. 45-78) lub (pp. 45-78).
Krok 7. Wydawnictwo, kropka.
Krok 8. DOI (jeśli dostępny) w formacie https://doi.org/XXXXX, bez kropki na końcu.
Wyślij fragment tekstu, bezpłatną wycenę otrzymasz w 24 h. Poprawki bez limitu w cenie usługi.
Tabela 1. Cytowanie całej książki vs. rozdziału z książki, format APA 7
| Element | Cała monografia (jeden autor) | Rozdział z pracy zbiorowej |
|---|---|---|
| Autor | Autor książki | Autor rozdziału |
| Rok | (rok). | (rok). |
| Tytuł | Tytuł książki (kursywa) | Tytuł rozdziału (bez kursywy) |
| Redaktor | (nie dotyczy) | W I. I. Redaktor (Red.), |
| Tytuł książki | (to jest tytuł główny) | Tytuł książki (kursywa) |
| Zakres stron | (nie podaje się) | (s. XX-XX) |
| Wydawnictwo | Wydawnictwo. | Wydawnictwo. |
| DOI | https://doi.org/… (jeśli jest) | https://doi.org/… (jeśli jest) |
| Cytowanie w tekście | (Kowalski, 2020) | (Nowak, 2020, s. 45) |
Jak zapisać redaktora, Ed. i Eds. w praktyce
Gdy książka ma jednego redaktora:
W A. Kowalski (Red.),
W J. Smith (Ed.),
Gdy książka ma dwóch lub więcej redaktorów:
W A. Kowalski i B. Nowak (Red.),
W J. Smith & K. Brown (Eds.),
Dla trzech i więcej redaktorów, wpisz wszystkich, rozdzielając przecinkami, a przed ostatnim dodaj „i” (PL) lub „&” (EN):
W A. Kowalski, B. Nowak i C. Wiśniewska (Red.),
Uwaga: Inicjały podajesz przed nazwiskiem redaktora (odwrotnie niż przy autorze rozdziału, gdzie najpierw jest nazwisko). To celowa asymetria w formacie APA.
Zakres stron rozdziału, jak go znaleźć i zapisać
Zakres stron to informacja, którą wpisujesz w nawiasie po tytule książki. Znajdziesz go w spisie treści danego tomu lub na pierwszej i ostatniej stronie rozdziału.
- Polskie prace:
(s. 45-78), litera „s.” od „strony”, myślnik en-dash (-), nie łącznik (-). - Anglojęzyczne prace:
(pp. 45-78), „pp.” od „pages”. - Jeśli rozdział ma tylko jedną stronę:
(s. 45), bez zakresu
Błąd częsty: opuszczanie nawiasu ze stronami w ogóle. Bez tej informacji czytelnik nie wie, gdzie szukać tekstu w 500-stronicowej antologii.
Jak cytować kilka rozdziałów z tej samej książki
Każdy rozdział tworzy oddzielny wpis w bibliografii. Nie można scalić dwóch rozdziałów różnych autorów w jeden rekord. Jeśli korzystasz z czterech rozdziałów tej samej antologii, masz cztery oddzielne pozycje bibliograficzne z czterema różnymi autorami rozdziałów.
W tekście pracy cytujesz autora rozdziału, nie redaktora tomu:
(Fonagy, 2001, s. 43)
(Stern, 2001, s. 89)
mimo że obie pozycje pochodzą z tej samej książki pod redakcją Atkinson.
DOI dla rozdziałów, kiedy jest i jak go znaleźć
Wiele rozdziałów z prac zbiorowych, zwłaszcza w bazach Springer, Wiley czy Taylor & Francis, ma własny DOI, oddzielny od DOI całej książki. Sprawdź:
- Stronę wydawnictwa (wyszukaj po tytule rozdziału).
- CrossRef.org, wpisz tytuł lub autorów
- Google Scholar, kliknij „Cytuj”, DOI pojawia się w linku
Jeśli rozdział nie ma DOI, ale pochodzi z bazy danych (np. PsycINFO), podaj URL strony bazy. Jeśli jest to książka drukowana bez identyfikatora online, pomiń DOI, nie podawaj URL wydawnictwa.
Przykłady z czterech dziedzin
Psychologia
Fonagy, P. (2001). Przywiązanie i funkcja refleksyjna. W M. Target (Red.), Psychoanaliza i neurobiologia (s. 37-68). Imago.
Socjologia
Bauman, Z. (2005). Tożsamość w płynnej nowoczesności. W A. Elliott i B. Turner (Red.), Profiles in Contemporary Social Theory (s. 162-175). SAGE Publications. https://doi.org/10.4135/9781446215302.n15
Filologia
Bartmiński, J. (2014). Językowy obraz świata a gramatyka. W R. Tokarski (Red.), Językoznawstwo kognitywne (s. 11-38). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Prawo
Zieliński, M. (2017). Wykładnia prawa, zasady i metody. W S. Wronkowska (Red.), Filozofia prawa. Zagadnienia podstawowe (s. 204-239). LexisNexis.
Tabela 2. Przykłady bibliograficzne, 6 wariantów cytowania rozdziału w APA 7
| Wariant | Przykład wpisu bibliograficznego |
|---|---|
| 1. Z jednym redaktorem, bez DOI | Nowak, A. (2019). Tożsamość kulturowa. W B. Kowalski (Red.), Socjologia kultury (s. 45-67). Wydawnictwo Naukowe PWN. |
| 2. Z dwoma redaktorami, z DOI | Smith, J., & Brown, K. (2018). Attachment theory revisited. W L. Davis & M. Clark (Eds.), Handbook of Developmental Psychology (pp. 102-128). Wiley. https://doi.org/10.1002/9781234567890.ch5 |
| 3. Tłumaczenie (translated chapter) | Erikson, E. H. (1994). The problem of ego identity (K. Makowska, Tłum.). W J. Bańka (Red.), Teorie osobowości (s. 78-101). Zysk i S-ka. (Oryginał opublikowany 1956) |
| 4. Reprint / nowe wydanie | Vygotsky, L. S. (2011). Interakcja między uczeniem się a rozwojem. W M. Gauvain & M. Cole (Red.), Readings on the Development of Children (wyd. 5, s. 34-40). Worth Publishers. (Oryginał opublikowany 1978) |
| 5. Rozdział bez DOI z URL | Wierzbicka, A. (2016). Emocje, między kulturami. W K. Pisarkowa (Red.), Język a kultura. Tom 14 (s. 55-72). Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego. https://www.tmjp.pl/publikacje/jezyk-kultura-14 |
| 6. Trzech autorów rozdziału, trzech redaktorów | Kowalczyk, M., Wiśniewska, A., i Zając, P. (2022). Regulacja emocji w ujęciu neurobiologicznym. W J. Strelau, B. Wojciszke, i D. Doliński (Red.), Psychologia. Podręcznik akademicki (t. 2, s. 317-345). GWP. |
Typowe błędy, i jak ich unikać
Błąd 1: Brak redaktora
Źle: Fonagy, P. (2001). Przywiązanie i funkcja refleksyjna. Psychoanaliza i neurobiologia (s. 37-68). Imago.
Dobrze: Fonagy, P. (2001). Przywiązanie i funkcja refleksyjna. W M. Target (Red.), Psychoanaliza i neurobiologia (s. 37-68). Imago.
Błąd 2: Brak zakresu stron
Źle: Fonagy, P. (2001). Przywiązanie i funkcja refleksyjna. W M. Target (Red.), Psychoanaliza i neurobiologia. Imago.
Dobrze: (s. 37-68) musi być w nawiasie przed wydawnictwem.
Błąd 3: Brak „W:” lub „In:”
Wiele osób pisze bezpośrednio tytuł książki po tytule rozdziału, pomijając słowo „W”. To błąd strukturalny, „W” sygnalizuje, że tekst jest częścią większej całości.
Błąd 4: Redaktor bez skrótu roli
Źle: W M. Target, Psychoanaliza i neurobiologia
Dobrze: W M. Target (Red.), Psychoanaliza i neurobiała
Błąd 5: Inicjały przed nazwiskiem redaktora, odwrócone
Pamiętaj: autor rozdziału = Nazwisko, I. I. | Redaktor = I. I. Nazwisko.
Jak cytować rozdział w tekście pracy, skrócone przypomnienie
Cytowanie wewnątrztekstowe w stylu APA zawsze odwołuje się do autora rozdziału (nie redaktora):
- Narracja: Fonagy (2001, s. 43) wykazuje, że…
- Nawiasowa: (Fonagy, 2001, s. 43)
- Wielu autorów (pierwszy raz): (Kowalczyk et al., 2022, s. 320), dla trzech i więcej od razu „et al.”
FAQ
Czy zawsze muszę podawać zakres stron rozdziału w bibliografii?
Tak, to wymaganie normy APA 7 dla rozdziałów z prac zbiorowych. Bez zakresu stron wpis jest niekompletny. Wyjątek: jeśli korzystasz z wersji elektronicznej bez paginacji (np. ebook bez numerów stron), możesz pominąć strony, ale dodaj DOI lub URL.
Jak cytować rozdział w APA, jeśli redaktor jest jednocześnie autorem jednego z rozdziałów?
Możliwe, wtedy dana osoba pojawi się raz jako autor rozdziału (Nowak, A.) i raz jako redaktor w innym wpisie (W A. Nowak (Red.),…). Nie łącz tych ról w jednym wpisie.
Co zrobić, gdy rozdział nie ma przypisanego autora (brak danych o autorze)?
W miejsce autora wstaw tytuł rozdziału kursywą, a wpis traktuj jak anonimowy: Tytuł rozdziału. (rok). W I. I. Redaktor (Red.), Tytuł książki (s. XX-XX). Wydawnictwo.
Czy DOI rozdziału różni się od DOI całej książki?
Tak, często się różni. Rozdziały w pracach zbiorowych wydanych przez duże wydawnictwa naukowe (Springer, Wiley, Routledge) mają własne DOI. Zawsze szukaj DOI konkretnego rozdziału, nie samej książki.
Jak zapisać rozdział z antologii przełożonej z angielskiego?
Podajesz autora rozdziału, rok wydania polskiego, tytuł rozdziału po polsku, w nawiasie tłumacza: (I. I. Tłumacz, Tłum.), potem redaktora tomu polskiego, tytuł polskiego wydania, strony, wydawcę. Na końcu: (Oryginał opublikowany RRRR).
Kiedy zamiast „W” stosować „In”?
Gdy cała Twoja praca jest napisana po angielsku i korzystasz z anglojęzycznych źródeł, stosujesz „In”. W polskojęzycznej pracy akademickiej, nawet gdy cytujesz angielskie źródło, zazwyczaj stosujesz polską konwencję „W”. Sprawdź wymogi swojego promotora.
Linki wewnętrzne
- Zasady cytowania w pracy magisterskiej, Jak cytować w pracy magisterskiej APA
- Jak poprawnie sformatować całą bibliografię, Jak napisać bibliografię do pracy magisterskiej
- Narzędzia do zarządzania źródłami, Jak zarządzać źródłami do pracy magisterskiej
Potrzebujesz korekty? Napisz do nas, bezpłatna wycena w 24h.
