Energetyka odnawialna i elektroenergetyka to kierunki, gdzie promotor wymaga czegoś konkretnego: liczb, symulacji, danych z prawdziwych systemów pomiarowych. Pisanie pracy magisterskiej z fotowoltaiki czy sieci smart grid to nie przeglądanie artykułów i opisywanie, jak działa panel słoneczny. To modelowanie, obliczenia LCOE, analiza danych godzinowych z ENTSO-E i znajomość aktualnych przepisów o OZE.
Ten poradnik pokazuje, jak to ugryźć krok po kroku: od wyboru tematu, przez oprogramowanie i bazy danych, aż po najczęstsze błędy metodyczne, które trafiają na poprawki.
Pisałam prace z tego obszaru wystarczająco długo, żeby wiedzieć, gdzie studenci tracą czas: zamiast budować model obliczeniowy od razu, spędzają pierwsze tygodnie na zbieraniu bibliografii, a potem okazuje się, że dane pomiarowe, które potrzebują, trzeba zamówić z dwumiesięcznym wyprzedzeniem. Dlatego ten tekst zaczyna się od zakresu i tematów, ale szybko przechodzi do konkretów: skąd brać dane, w czym liczyć i co sprawdzić, zanim oddasz promotorowi szkic.
Specyfika kierunku: co obejmuje energetyka odnawialna i elektroenergetyka
Zanim wybierzesz temat, musisz wiedzieć, co ten kierunek faktycznie obejmuje. Zakres jest szerszy niż się wydaje na starcie.
Technologie wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych
Prace magisterskie najczęściej dotyczą czterech obszarów. Pierwszy to fotowoltaika (PV): instalacje prosumenckie, farmy gruntowe, systemy BESS (battery energy storage system) zintegrowane z falownikiem. Drugi to energia wiatrowa: zarówno onshore (farmy lądowe, turbiny Vestas, Siemens Gamesa, Enercon), jak i offshore, które w Polsce dopiero startuje (Baltica, FEW Baltic II). Trzeci obszar to energetyka wodna i pompowo-szczytowa: elektrownie szczytowe Żarnowiec (716 MW) i Porąbka-Żar (500 MW) jako systemy magazynowania energii. Czwarty to biogazownie rolnicze i geotermia, rzadziej spotykane w pracach, ale dobrze udokumentowane przez ARE (Agencja Rynku Energii).
Magazyny energii i sieci elektroenergetyczne
Coraz więcej prac dotyczy magazynowania energii. Baterie litowo-jonowe w wariancie LFP (litowo-żelazowo-fosforanowe, dłuższy cykl życia, niższe ryzyko termiczne) vs NMC (wyższa gęstość energii). Baterie przepływowe VRFB (wanadowo-redoks) przy zastosowaniach stacjonarnych o dużej pojemności. Sprężone powietrze CAES (Compressed Air Energy Storage) jako projekt wielkoskalowy.
Sieci elektroenergetyczne to drugi duży blok: smart grid (inteligentna sieć z dwukierunkowym przepływem danych i energii), mikrosieci (microgrid, zdolność do wyspowania), regulacja napięcia i częstotliwości w sieci z wysoką penetracją OZE. Rynek energii: Towarowa Giełda Energii (TGE), aukcje OZE organizowane przez Urząd Regulacji Energetyki (URE).
Instytucje, których danych nie możesz pominąć
- URE (Urząd Regulacji Energetyki) – raporty roczne z rynku energii, dane aukcji OZE, moce zainstalowane wg technologii
- PSE (Polskie Sieci Elektroenergetyczne) – Operator Systemu Przesyłowego (OSP), dane o produkcji OZE godzinowej, plany rozbudowy sieci
- ARE (Agencja Rynku Energii) – statystyki zużycia i produkcji energii w Polsce
- ENTSO-E (European Network of Transmission System Operators for Electricity) – dane przesyłowe, wytwarzanie i pobór dla całej Europy, cross-border flows
- IRENA (International Renewable Energy Agency) – globalne dane o kosztach OZE, LCOE 2023
- IEA (International Energy Agency) – World Energy Outlook, prognozy mocy zainstalowanej
Każda z tych instytucji publikuje corocznie dane w innym formacie: URE – PDF z tabelami, PSE – pliki CSV do pobrania przez stronę, ENTSO-E – API REST z tokenem dostępowym. Zanim zaczniesz pisać, sprawdź, jakie formaty faktycznie obsługujesz. Dane z ENTSO-E najłatwiej pobierać przez Python z pakietem entsoe-py (wraper na oficjalne API). Dane PSE wystarczy sciagnac recznie, sa dobrze ustrukturyzowane.
Tematy prac: konkretne propozycje z metodologią
Promotorzy odrzucają tematy zbyt ogólne. „Analiza fotowoltaiki w Polsce” to nie temat pracy magisterskiej. Poniżej tematy, które mają szansę przejść.
Analiza ekonomiczna instalacji PV 10 kWp na budynku jednorodzinnym
To jeden z najpopularniejszych tematów w 2023-2025, bo dane są dostępne, a metodologia dobrze opisana. Praca wymaga:
- Obliczenia uzysku energii z PVGIS (pvgis.ec.europa.eu) – baza NASA SSE lub SARAH-2, roczna energia w kWh/kWp dla lokalizacji w Polsce
- Analizy finansowej: NPV (wartość bieżąca netto), IRR (wewnętrzna stopa zwrotu), LCOE (Levelized Cost of Energy, zł/MWh) – wzór uwzględniający CAPEX, OPEX i czynnik dyskontowy
- Uwzględnienia systemu net-billingu obowiązującego od 1.04.2022 r. (prosument sprzedaje nadwyżki wg rynkowej RCE – Rynkowej Ceny Energii na RDN, publikowanej przez TGE) zamiast dawnego systemu opustu
- Taryf prosumenckich 2024 i dynamiki cen energii
Dobre prace porównują scenariusze: sam PV, PV+BESS z baterią domową (np. BYD Battery-Box LFP 10 kWh), PV+BESS+pompa ciepła. Czynnik nasłonecznienia dla centralnej Polski to ok. 1050-1100 kWh/m2/rok (dane PVGIS, TMY).
Ocena potencjału energetyki wiatrowej w powiecie XYZ
Temat regionalny, dobrze przyjmowany przez promotorów z uczelni technicznych. Metodologia:
- Dane wiatrowe: IMGW (Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej) plus reanaliza ERA5 (ECMWF: dane na wysokości 10 m i 100 m n.p.t.)
- Krzywa mocy turbiny – np. Vestas V150-4.2 (turbina 4.2 MW, średnica wirnika 150 m, cut-in 3 m/s, rated 12 m/s, cut-out 25 m/s)
- Capacity factor (współczynnik wykorzystania mocy zainstalowanej): dla wiatru onshore w PL to 22-28%
- Analiza wake loss (strat aerodynamicznych między turbinami) z oprogramowaniem WindPRO/WAsP, typowe straty 5-15% dla gęsto zabudowanych farm
Praca może uwzględniać ograniczenia przestrzenne: zasadę 10H (ustawa z 20.05.2016 r., Dz.U. 2016 poz. 961), obszary Natura 2000, strefy lotnicze.
Modelowanie zarządzania energią mikrosieci PV+BESS
Temat dla osób z zapleczem programistycznym. Mikrosieć zawiera: generację PV, baterię LFP, odbiory 1kWh/15min (profil godzinowy z prawdziwych danych). Problem optymalizacyjny: minimalizacja kosztów zakupu energii z sieci (lub maksymalizacja autokonsumpcji) przy ograniczeniach SOC (State of Charge) baterii i mocy ładowania/rozładowania.
Narzędzia: MATLAB z Optimization Toolbox (MILP – Mixed Integer Linear Programming) lub GAMS (General Algebraic Modeling System). Alternatywa: Python z biblioteką PuLP lub Pyomo. HOMER Pro (NREL) do optymalizacji wielokryterialnej, jeśli promotor nie wymaga własnego kodu.
Wpływ wzrostu penetracji PV na jakość napięcia w sieci 0.4 kV
Temat elektryczny, mniej ekonomiczny. Symulacja load flow (przepływ mocy) i analiza napięcia dla typowego odcinka sieci niskiego napięcia z rosnącą liczbą prosumentów.
Oprogramowanie: OpenDSS (darmowy, rozwijany przez EPRI i NREL). Parametry jakości napięcia według normy PN-EN 50160: odchylenie napięcia UN +-10%, harmoniczne THD dla prądu (limit 8% dla instalacji < 16 A). IRiSD (Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej) – dokumenty każdego OSD (operatora sieci dystrybucyjnej) określają wymagania przyłączeniowe.
Analiza techniczno-ekonomiczna biogazowni rolniczej
Temat dla agrobioenergii. Kluczowe parametry:
- Bilans substratów: kukurydza kiszonkowa (wydajność biogazu ok. 0.45-0.55 m3/kgVS, gdzie VS to masa organiczna sucha) + gnojowica bydlęca (0.25-0.35 m3/kgVS)
- Wydajność biogazu instalacji: 0.6 m3/kgVS jako wartość orientacyjna dla mieszanego wsadu
- Agregat kogeneracyjny CHP 250 kWe (kombinowana produkcja ciepła i energii elektrycznej, sprawność elektryczna ok. 38-42%, cieplna 40-45%)
- Wskaźnik SPBT (Simple Pay-Back Time, prosty czas zwrotu) lub pełna analiza DCF
LCOE offshore vs nuclear: porównanie kosztów wytwarzania
Temat przeglądowy z modelem wrażliwościowym. Dane: IRENA Renewable Power Generation Costs 2023 (globalne mediany LCOE), IEA World Energy Outlook 2023. LCOE offshore wind w Europie: 70-100 EUR/MWh (2023, zależy od lokalizacji i WACC). Energetyka jądrowa: 80-130 EUR/MWh (dane IEA, nowe projekty). Analiza wrażliwości na WACC od 4% do 10% to obowiązek.
Metodologia: oprogramowanie i modele
Oprogramowanie do symulacji PV
PVsyst (wersja 7.x) to standard w branży. Symuluje straty energetyczne systemu: kablowe (zwykle 1-2%), inwertera (charakterystyka sprawności europejskiej ok. 97-98%), brud i zaciemnienie (soiling loss: 1-5% w PL). Wynik to P50 (energia roczna dla mediany roku meteorologicznego) i P90 (wartość konserwatywna dla finansowania).
PVGIS jako bezpłatna alternatywa dla obliczeń rocznego uzysku: API online (pvgis.ec.europa.eu/api), dane SARAH-2 dla Europy lub NASA SSE. Zwraca godzinowe dane napromieniowania i temperatury dla dowolnej lokalizacji.
Oprogramowanie do sieci elektroenergetycznych
MATLAB Simulink z Power Systems Toolbox (dawniej SimPowerSystems): modele falowników, algorytm MPPT (Maximum Power Point Tracking), sterowanie VSC (Voltage Source Converter). Nadaje się do dynamicznych symulacji w dziedzinie czasu.
OpenDSS: load flow dla sieci dystrybucyjnej, analiza harmonicznych, modelowanie prosumentów. Bezpłatny, ze skryptowym API w Pythonie (opendsspy) lub VBA.
HOMER Pro (NREL): optymalizacja konfiguracji mikrosieci, minimalizacja NPC (Net Present Cost) przy różnych kombinacjach PV/BESS/diesel/sieć. Wymaga licencji, ale wiele uczelni ma dostęp akademicki.
SAM (System Advisor Model, NREL): obliczenia LCOE dla PV, wiatru, CSP (Concentrated Solar Power). Bezpłatny, szczegółowa dokumentacja.
Kluczowe wskaźniki ekonomiczne
LCOE (Levelized Cost of Energy, zł/MWh lub EUR/MWh) – koszt wytworzenia jednostki energii przez całe życie projektu, uwzględnia CAPEX (nakłady inwestycyjne), OPEX (koszty operacyjne) i czynnik dyskontowy (WACC lub wymaganą stopę zwrotu). Wzór:
LCOE = (CAPEX + suma zdyskontowanych OPEX) / suma zdyskontowanej produkcji energii
NPV (Net Present Value) – wartość bieżąca netto przepływów pieniężnych. Projekt opłacalny gdy NPV > 0.
IRR (Internal Rate of Return) – stopa zwrotu, przy której NPV = 0. Dobra instalacja prosumencka PV w PL: IRR na poziomie 8-14% (zależy od ceny energii i profilu zużycia).
DER (Discount Equity Rate) – stopa dyskontowa kapitału własnego, używana gdy projekt jest finansowany mieszanym kapitałem (dług + equity). Analiza wrażliwości powinna testować WACC od przynajmniej 4% do 10%.
Jeden szczegol, na ktory promotorzy zwracaja uwage: uzyj spojnego okresu dyskontowania dla calej analizy. Jesli zalozyc zywotnosc instalacji PV na 25 lat, wszystkie przeplywzy – CAPEX, OPEX, przychody ze sprzedazy energii, wartosc rezydualna falownika po 12-15 latach – musza byc zdyskontowane do tego samego roku bazowego. Czesto widze prace, gdzie CAPEX nie jest zdyskontowany (bo jest w roku zerowym), a przychody sa, ale brakuje np. kosztu wymiany falownika w roku 13. To blad, ktory obniża ocene pracy.
Wyślij fragment tekstu, bezpłatną wycenę otrzymasz w 24 h. Poprawki bez limitu w cenie usługi.
Bazy danych i dokumenty regulacyjne
Gdzie szukać danych i jak je cytować
Jednym z najczesciej zadawanych pytan na seminarium jest: „Skad sa te dane i z jakiego roku?” Zanim wstawisz jakikolwiek wykres do pracy, sprawdz, czy potrafisz podac: autora/instytucje, rok publikacji lub rok danych, adres URL i date dostepu (dla zrodel internetowych). ENTSO-E, PVGIS i ERA5 generuja dane na zywo – podaj date pobrania i ewentualnie wersje bazy (np. SARAH-2 kontra NASA SSE w PVGIS).
ENTSO-E Transparency Platform (transparency.entsoe.eu): godzinowe dane dla całej Europy o wytwarzaniu według technologii, poborze, cross-border flows i cenach. Bezpłatny dostęp przez API (wymaga rejestracji, klucz API).
PSE (pse.pl, zakładka „Dane systemowe”): godzinowe dane o produkcji OZE w Polsce (PV, wiatr, woda, biogaz), bilans mocy systemu, dane historyczne od 2012 r. Format CSV, bezpłatny.
PVGIS (pvgis.ec.europa.eu): nasłonecznienie dla Europy, Afryki i Azji. Dane SARAH-2 dla Europy do 2022 r., NASA SSE globalnie. Bezpłatny API REST.
ERA5 (ECMWF Copernicus CDS): dane meteorologiczne z reananalizy, wiatr na 10 m i 100 m n.p.t., temperatura, promieniowanie. Dostęp przez Copernicus Climate Data Store (cds.climate.copernicus.eu), bezpłatny po rejestracji.
URE (ure.gov.pl): raporty roczne z rynku energii elektrycznej, statystyki aukcji OZE (ilość wystawionych i nabytych wolumenów, ceny referencyjne), zatwierdzone taryfy.
ARE (agencja.pl): „Energia ze Zrodel Odnawialnych w Polsce” (roczna publikacja z danymi statystycznymi o mocach zainstalowanych, produkcji, strukturze OZE).
KOBiZE (Krajowy Osrodek Bilansowania i Zarzadzania Emisjami, kobize.pl): wskazniki emisji CO2 dla energii elektrycznej w Polsce (wskaznik emisyjnosci KOBiZE, g CO2/kWh), raporty KOBIZE.
BDL GUS (stat.gov.pl/bdl): zuzycie energii elektrycznej wedlug sektorow (przemysl, gospodarstwa domowe, transport), dane na poziomie powiatow i gmin.
Przy pracach regionalnych (np. ocena potencjalu OZE w powiecie) przydatny jest rowniez GUS BDL na poziomie gminy: dane o liczbie budynkow, powierzchni uzytrow rolnych, zuzyciu energii. To pomaga uzasadnic skale analizy i powiazac wyniki z realiami lokalnego systemu elektroenergetycznego.
Dokumenty regulacyjne na biurku
Podstawa krajowa: ustawa z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych zrodlach energii (Dz.U. 2015 poz. 478 ze zm., popularnie „ustawa OZE”). Opisuje system aukcji (art. 72-100), wsparcie dla prosumentow i definicje instalacji OZE.
System aukcji OZE: koszyki aukcyjne dziela technologie na grupy (m.in. instalacje < 1 MW ladowe wiatrowe i PV, instalacje hydro, biogaz rolniczy, offshore). Ceny referencyjne okreslane corocznie rozrzadzeniem URE.
Prosument: ustawa z 29 pazdziernika 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 2376) wprowadzila net-billing (rozliczenie w wartosci pienieznej, nie w wolumenie kWh) od 1 kwietnia 2022 r. Nadwyzki rozlicza sie wedlug RCE (Rynkowej Ceny Energii z Rynku Dnia Nastepnego TGE).
Jakosc energii: rozporządzenie MKiS w sprawie szczegolowych warunkow funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (standardy jakosci energii: m.in. zakres napięcia wg PN-EN 50160, czestotliwosc, harmoniczne).
Prawo unijne: dyrektywa RED II (2018/2001/UE) – cel 32% OZE w koszyku energetycznym UE do 2030. Dyrektywa RED III (2023/2413/UE) – cel podniesiony do 42,5% z aspiracyjnym poziomem 45%. Dyrektywa o wewnetrznym rynku energii IEM (2019/944/UE) – reguluje dostep do sieci i role prosumentow. Europejski Zielony Lad (European Green Deal) i pakiet FitFor55: cel redukcji emisji CO2 o 55% do 2030 r. w stosunku do poziomu z 1990 r.
Typowe bledy metodyczne
Praca wraca z poprawkami najczesciej z kilku powodow. Zebralem te, ktore widze najczesciej w pracach z OZE.
Blad 1: jeden rok zamiast wieloletniego TMY. Dane nasłonecznienia z roku 2022 sa inne niz z 2018. Promotor i recenzent sprawdza, czy uzyles TMY (Typical Meteorological Year) – syntetycznego roku opartego na sredniej wieloletniej, standardowo 10-20 lat. PVGIS generuje TMY automatycznie. Podaj, ktore lata objela baza.
Blad 2: brak strat systemu PV. Czesto widze obliczenia, w ktorych energia z symulatora idzie prosto jako produkcja instalacji. System PV traci energię na kablu DC (ok. 1%), falowniku (ok. 2-3%), brudzie i zacienieniu czesciowym (ok. 2-4%), temperaturze (degradacja sprawnosci: -0,35%/degC powyżej STC). Laczne straty: 15-25% w stosunku do napromieniowania nominalnego. PVsyst liczy to automatycznie; jesli liczysz recznie, musisz to uzasadnic.
Blad 3: bilans prosumenta bez sezonowosci. Latem PV w Polsce produkuje 3-4 razy wiecej niz zima. Gospodarstwo domowe zuzywa energie nierownomiernie. Roczna nadwyzka produkcji nad zuzycie nie oznacza, ze prosument nie kupuje energii z sieci w grudniu. Praca powinna pokazywac bilans miesieczny albo godzinowy, a nie tylko roczny.
Blad 4: farma wiatrowa bez wake effect. Jesli projektujesz farme z kilkudziesiecioma turbinami, straty aerodynamiczne miedzy rzedami to 5-15% produkcji rocznie (Parkschatten). Ignorowanie wake effect zawyza wyniki o kilka-kilkanaście procent. WindPRO i WAsP licza to modelami (Jensen, Larsen, Fuga dla offshore).
Blad 5: mylenie mocy zainstalowanej z produkcja. Capacity factor (wspolczynnik uzycia mocy zainstalowanej) dla fotowoltaiki w Polsce to 10-12%. Oznacza to, ze instalacja 1 MWp produkuje rocznie ok. 900-1100 MWh, nie 8760 MWh. Dla wiatru onshore w Polsce: 22-28%. Te liczby sa weryfikowalne w danych PSE.
Blad 6: analiza LCOE bez analizy wrazliwosci na WACC. Zmiana WACC z 5% na 8% podnosi LCOE instalacji PV o okolo 25-35%. Bez analizy wrazliwosci praca jest niekompletna. Testuj minimum: cene energii, WACC, koszt CAPEX i degradacje paneli (0,3-0,5%/rok). Wyniki w tabeli lub wykresie tornado.
Blad 7: cytowanie przestarzalych cen technologii. Koszty paneli PV spadly o ponad 90% miedzy 2010 a 2024 rokiem. Jesli piszesz prace w 2025 r. i cytujesz CAPEX z raportu sprzed 5 lat, recenzent to zauwazy. Dane IRENA Renewable Power Generation Costs sa aktualizowane corocznie – korzystaj z edycji nie starszej niz 2 lata od daty obrony. Jesli masz dostep do ofert od dystrybutora lub EPC (inzyniera kontraktu), to jest jeszcze lepsze zrodlo niz globalne srednie IRENA.
FAQ
Czy praca magisterska z energetyki odnawialnej wymaga symulacji komputerowej?
Nie zawsze, ale w wiekszosci przypadkow tak. Promotorzy z wydzialow elektrotechnicznych i mechaniczno-energetycznych oczekuja, ze postawisz model obliczeniowy i pokażesz wyniki dla konkretnych danych. Prace czysto przeglądowe sa rzadziej akceptowane na poziomie magisterskim. Minimum to obliczenia LCOE lub analiza finansowa z danymi rzeczywistymi; prace techniczne wymagaja symulacji w PVsyst, OpenDSS lub MATLAB.
Jakie dane powinienem zbierac od pierwszego tygodnia pracy nad magistrem?
Zaczyn od danych, ktore trudno zdobyc pozniej. Profil zuzicia energii w punktach pomiarowych (dane AMI od OSD na wniosek, zwykle z opoznieniem 2-4 tygodnie). Dane wiatrowe z IMGW lub ERA5 dla wskazanej lokalizacji. Oferty cenowe na panele, falowniki i baterie (zmienią sie w czasie pisania). Rapoty roczne URE i ARE z ostatnich 3-5 lat. Jesli badasz konkretna instalacje, zrob wizje lokalna na poczatku, bo pozniej dostep moze byc utrudniony.
Co to jest TMY i dlaczego jest wazny?
TMY (Typical Meteorological Year) to syntetyczny rok meteorologiczny, zbudowany z miesiecy wybranych z wieloletniej bazy tak, aby reprezentowaly srednie warunki klimatyczne. PVGIS generuje TMY ze sredniej z lat 2005-2020 (baza SARAH-2) lub dluzszej (NASA SSE). Uzycie danych z jednego wybranego roku zamiast TMY to blad metodyczny, poniewaz roku 2022 nie mozna uznac za reprezentatywny (ekstremalnie wysokie ceny energii, anomalie pogodowe). Promotor zapyta o to na obronie.
Jaki jest minimalny zakres pracy magisterskiej z energetyki, żeby przejść obronę?
To zależy od uczelni i promotora, ale kilka rzeczy jest wspolnych dla wiekszosci wydzialow. Praca powinna zawierac: wyraznie sformulowany problem badawczy i cele (przynajmniej dwa, mierzalne), przeglad literatury z co najmniej 30-40 pozycjami (w tym angielskojezyczne publikacje z ostatnich 5 lat), opis metodologii na tyle szczegolowy, zeby mozna bylo powtorzyc obliczenia, wyniki z wlasnymi danymi lub wlasna symulacja (nie tylko przepisane tabele z raportow) i wnioski odnoszace sie bezposrednio do postawionych celow. Jesli praca zawiera model obliczeniowy, powin byc walidowany: pokaz, ze wyniki modelu zgadzaja sie z danymi rzeczywistymi przynajmniej dla jednego punktu odniesienia.
Jak sformulowac cel pracy, zeby nie byl zbyt ogolny?
Dobry cel to zdanie, w ktorym mozna sprawdzic, czy zostal osiagniety. Zamiast „ocena oplacalnosci instalacji PV” napisz: „obliczenie LCOE instalacji fotowoltaicznej o mocy 10 kWp dla gospodarstwa domowego w Lublinie dla trzech scenariuszy uzytkowania energii przy zalozeniu ceny energii 0,80 zl/kWh, WACC 7% i 25-letnim czasie eksploatacji”. To, co konkretne, jest obronialne. Promotor bedzie pytac, dlaczego akurat te parametry i czy sa uzasadnione literatura lub danymi rynkowymi.
Gdzie znalezc aktualne dane o cenach energii elektrycznej w Polsce?
Kilka zrodel. TGE (Towarowa Gielda Energii, tge.pl): ceny spot z Rynku Dnia Nastepnego (RDN) i Rynku Dnia Biezacego (RDB), dane historyczne dostepne czesto po rejestracji. ENTSO-E Transparency Platform: Day-Ahead Prices dla Polski (obszar cenowy PL). URE: zatwierdzone taryfy dla grup G (odbiorcy indywidualni), dostepne w raportach rocznych i decyzjach taryfowych. ARE: srednie ceny energii elektrycznej dla odbiorcow przemyslowych i indywidualnych, dane kwartalne.
